Slaap & ritme

Omgaan met eindejaarsmoeheid

MMarlo Schipper 11 min lezen
Nachtkastje met een glas water in diep rood licht
Aan het eind van het jaar is een vroege avond vaak de beste keuze.

In het kort

Een heel jaar werken plus een volle december: geen wonder dat je accu in de laatste weken leeg raakt. Een vast moment met je infrarood deken helpt om de rust te verdelen.

  • Plan rust in, juist als het druk is
  • Zorg voor voldoende slaap in december
  • Spaar je rust niet op tot de vakantie
  • Houdt de moeheid aan? Ga naar de huisarts

Eindejaarsmoeheid is voor veel mensen herkenbaar: tegen half december loop je op je laatste reserves. Een jaar werken en regelen laat zich niet in een weekend inhalen, en ook niet in een enkele sessie met je infrarood deken.

Toch is er wel iets aan te doen. Vooral door de rust te verdelen over de weken die nog komen, in plaats van alles op te sparen tot je vrij bent.

Moe aan het einde van het jaar

Veel mensen herkennen het: tegen het einde van het jaar ben je gewoon moe. Een heel jaar werken, regelen en doorgaan zit erop, en dat is vaak voelbaar. December voegt daar nog een schepje bovenop met alle drukte van de feestdagen, voorbereidingen en sociale verplichtingen. Geen wonder dat je tegen het jaareinde toe bent aan rust. Die eindejaarsmoeheid is heel begrijpelijk, en het is belangrijk om er goed mee om te gaan.

Het woord moeheid dekt alleen niet altijd de lading. De ene persoon slaapt slecht, de andere slaapt prima maar heeft een hoofd dat niet stopt, en weer iemand anders is vooral het regelen zat. Dat zijn drie verschillende dingen, en ze vragen ook om verschillende oplossingen. Wie alles op een hoop gooit, komt vaak uit bij de standaardtip om meer te rusten, terwijl het probleem ergens anders zat.

Een jaar vol vraagt veel

Een jaar bevat doorgaans veel: werk, verantwoordelijkheden, gebeurtenissen, soms zorgen of tegenslagen. Al die dingen vragen energie, en die stapelt zich gedurende het jaar op. Tegen december merk je vaak dat je accu wat leeg is. Komt daar de drukte van de feestmaand bij, dan kan de vermoeidheid extra voelbaar worden. Het is logisch dat je dan toe bent aan rust en herstel. Je lichaam en hoofd geven aan dat ze willen bijtanken.

Daar komt in december iets bij wat weinig met werk te maken heeft: het is buiten lang donker. De dagen zijn kort, je gaat in het donker naar je werk en komt in het donker weer thuis. Veel mensen merken dat ze zich in die weken traag voelen. Hoe dat precies werkt, is niet voor iedereen hetzelfde, en het is geen verklaring die alles dekt. Maar het is wel een reden om december niet te beoordelen alsof het juni is.

Welke moeheid heb je precies?

Voor je iets gaat veranderen, is het handig om te weten waar je last van hebt. De onderstaande tabel zet de vier vormen naast elkaar die rond de jaarwisseling het vaakst voorbijkomen. Herken je jezelf in meerdere rijen, begin dan bij de bovenste die je herkent.

Soort moeheid Waar je het aan merkt Wat er meestal bij past Wanneer je er iets mee moet
Slaaptekort Je valt overdag bijna weg, je ogen prikken, je gaapt de hele dag Eerder naar bed, en dat een aantal nachten achter elkaar Als het na een week vroeger naar bed niet minder wordt
Vol hoofd Je bent niet slaperig, maar je kunt niets meer overzien en vergeet dingen Minder prikkels, minder schermen, taken opschrijven in plaats van onthouden Als je 's nachts wakker ligt van lijstjes
Sociaal op Je ziet op tegen leuke afspraken en bent snel geirriteerd Afspraken spreiden en per week een avond leeg houden Als je afzegt en daarna opgelucht bent, elke keer
Lichamelijk op Zware benen, stijve schouders, alles voelt log Bewegen in een lager tempo, buiten lopen, warmte als comfort Bij pijn die blijft of erger wordt
Moeheid zonder duidelijke reden Je rust genoeg en het verandert niets Dit is geen agendaprobleem Bespreek het met je huisarts

De laatste rij is de belangrijkste. Vermoeidheid die niet wijkt na een paar rustige weken hoort besproken te worden met een arts, niet opgelost met een strakker weekschema.

Slaapkamer in warm avondlicht met een opgemaakt bed met linnen beddengoed en een kleine lamp op het nachtkastje
In december is een half uur eerder naar bed vaak meer waard dan nog een klusje afmaken.

Een infrarood deken om bij te komen

Bij eindejaarsmoeheid is rust nemen belangrijk. Een warm rustmoment met de infrarood saunadeken is voor veel mensen een prettige manier om even stil te liggen. Je geeft jezelf een moment van warmte waarin je niets hoeft en niets kunt doen, want je armen liggen ingepakt en je telefoon ligt naast je in plaats van in je hand. Dat afgedwongen niets doen is voor een deel van de mensen het punt van zo'n sessie.

Wat het niet is: een oplossing voor te weinig slaap of voor een te volle december. De warmte haalt de drukte niet weg en maakt de dagen niet korter. Het is comfort, en het werkt vooral als je het gebruikt als het moment waarop je stopt met doorgaan, niet als het extra klusje dat er ook nog bij moet.

Een decemberweek waarin rust echt in de agenda staat

Rust die je niet plant, verdwijnt in december als eerste. Hieronder staat een voorbeeld van hoe je de rust over een week verdeelt in plaats van hem op te sparen. Het is geen voorschrift, maar een manier om te zien dat je met korte blokken al een heel eind komt.

Dag Rustmoment Hoeveel tijd Waarom juist dit
Maandag Kwartier buiten lopen in het licht, in de ochtend of de lunchpauze 15 minuten Daglicht is in december schaars en kost je niets extra's
Dinsdag Avond leeg houden, niets afspreken Hele avond Een lege avond die vaststaat wordt minder snel volgepland
Woensdag Warm rustmoment onder de deken, telefoon uit de kamer 20 tot 30 minuten Een vast moment waarop je echt stilligt
Donderdag Half uur eerder naar bed dan normaal 30 minuten Slaap inhalen doe je met nachten, niet met sessies
Vrijdag Een taak schrappen die naar januari kan 5 minuten kiezen Schrappen levert meer op dan efficienter werken
Zaterdag Ochtend zonder wekker en zonder afspraken Halve ochtend Het verschil met een gewone dag maakt het waardevol
Zondag Volgende week doorkijken en een ding afzeggen 10 minuten Vooruit ruimte maken werkt beter dan achteraf herstellen

Wie hier de helft van haalt, doet het goed. Meer over deze aanpak lees je in het artikel over rust bewaren in de drukke decembermaand.

Gun jezelf voldoende rust

Bij eindejaarsmoeheid is het belangrijk om jezelf voldoende rust te gunnen:

  • Plan bewust rustmomenten in, juist in de drukke periode
  • Doe het wat rustiger aan waar het kan
  • Zorg voor voldoende slaap
  • Stel je grenzen en doe niet meer dan je aankunt
  • Zeg op tijd af in plaats van op de dag zelf, dat scheelt jou en de ander gedoe
  • Houd vast aan de dingen die je normaal energie geven, zoals bewegen en buiten komen

Een warm rustmoment kan daar onderdeel van zijn. Door bewust rust te nemen, voorkom je dat je het jaar volledig uitgeput afsluit.

Niet doorrazen tot het eind

De verleiding is groot om tot de laatste dag van het jaar door te razen en pas in de kerstvakantie helemaal in te storten. Maar het is prettiger om gedurende december al voor jezelf te zorgen, in plaats van uitgeput op de bank te belanden zodra je vrij bent. Door tussendoor rust te nemen, houd je het beter vol en kun je ook nog genieten van de feestdagen. Bewust gas terugnemen voorkomt dat je helemaal leegloopt voor het jaar erop zit.

Rust die je verdeelt over december werkt beter dan rust die je opspaart tot de vakantie.

Goed om te weten

Zet in december een van je avonden vast in de agenda als vrije avond. Wat er niet staat, wordt in deze maand vanzelf volgepland door iemand anders.

Wat onderzoek wel en niet laat zien over warmte en moeheid

Rond warmte en vermoeidheid worden stevige uitspraken gedaan, en die verdienen een eerlijke behandeling. Er is onderzoek gedaan naar sauna en naar infrarood warmte, maar het beeld is beperkt. De studies zijn meestal klein, lopen kort, en gebruiken verschillende soorten warmte, verschillende temperaturen en verschillende sessieduur. Wat mensen ervaren wordt vaak gemeten met vragenlijsten die ze zelf invullen, en dan speelt de verwachting van de deelnemer altijd mee.

Wat je daaruit wel kunt halen: mensen beschrijven een warme sessie regelmatig als prettig en rustgevend. Dat is een ervaring, en die is echt. Wat je er niet uit kunt halen: dat warmte vermoeidheid wegneemt, dat het een tekort aan slaap goedmaakt of dat het iets aan de oorzaak van je moeheid doet. Die conclusies zijn met dit soort onderzoek simpelweg niet te trekken, en niemand die eerlijk is zal ze trekken.

Er is ook een hoop dat we gewoon niet weten. Wat een langere gewoonte van wekelijkse sessies over maanden doet, hoe groot de verschillen tussen personen zijn en waarom de een er veel meer aan heeft dan de ander, staat nergens goed beschreven. Wie meer wil weten over hoe dun de bewijsbasis is, kan verder lezen in het overzicht over infrarood sauna en onderzoek.

Fouten die december zwaarder maken dan nodig

Een deel van de eindejaarsmoeheid is niet te vermijden. Een ander deel maken we zelf, vaak met de beste bedoelingen.

  • Alles opsparen tot de vakantie. Twee weken vrij herstelt geen tien maanden doorgaan, en de eerste dagen ben je vaak alleen maar futloos.
  • Elke uitnodiging aannemen. December is de enige maand waarin iedereen tegelijk iets organiseert. Je hoeft er niet bij te zijn.
  • Slaap inruilen voor klussen. Het uur dat je 's avonds wint, betaal je de volgende dag met rente terug.
  • Rust productief willen maken. Een rustmoment waarin je ondertussen podcasts luistert over zelfverbetering is geen rustmoment.
  • Denken dat een warme sessie het inhaalt. Comfort is comfort. Het vervangt geen slaap en geen ruimte in je agenda.
  • Pas ingrijpen als het misgaat. Een avond schrappen in week een kost minder dan een week ziek zijn in week vier.

Wanneer het meer is dan moeheid

Eindejaarsmoeheid is normaal en gaat met rust meestal vanzelf over. Maar voel je je langere tijd uitgeput, kom je structureel niet tot rust, of merk je dat de vermoeidheid je dagelijks leven beinvloedt, neem dat dan serieus. Dat kan wijzen op meer dan gewone moeheid. Bespreek aanhoudende, zware vermoeidheid met je huisarts. Een warm rustmoment is comfort en ontspanning, geen behandeling van klachten.

Let ook op signalen die niet bij gewone drukte horen: vermoeidheid die er 's ochtends na een volle nacht al is, kortademigheid bij dingen die je normaal makkelijk doet, gewichtsverlies zonder reden, of somberheid die weken aanhoudt. Dat zijn geen dingen om tot januari te laten liggen.

Rustig en veilig genieten

Geniet van je rustmoment met aandacht voor de basis: bouw de warmte rustig op, drink voldoende en gebruik de deken op een droge, stabiele plek. Ben je erg moe, vertrouw dan op de timer en de automatische uitschakeling als je in slaap valt. Begin liever laag en kort dan hoog en lang, zeker als je al uitgeput bent. Hoe je die opbouw aanpakt, staat in de complete temperatuurgids voor je infrarood deken.

Let op: heb je gezondheidsklachten, ben je zwanger of gebruik je medicatie die de warmteregulatie beinvloedt? Overleg dan eerst met je arts.
Luxyor Deluxe 310
Luxyor Deluxe 310
  • Ruime deken die je van schouders tot voeten omsluit
  • Timer en automatische uitschakeling als je wegdoezelt
  • 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie
Bekijk de Deluxe 310

Veelgestelde vragen

Kan een warm rustmoment mijn eindejaarsmoeheid oplossen?

Nee. Veel mensen ervaren een warme sessie als prettig en rustgevend, maar er is geen onderzoek dat laat zien dat warmte vermoeidheid wegneemt. Wat je moeheid vermindert, is minder doen en beter slapen. Een rustmoment kan daar een vast onderdeel van zijn, niet de vervanging.

Hoe vaak kan ik in december een rustmoment nemen?

Dat is vooral een vraag van wat past in je week. Veel mensen kiezen een of twee vaste momenten en houden die aan. Meer sessies inplannen dan je waarmaakt, geeft alleen maar het gevoel dat je weer iets niet gedaan hebt.

Is de avond een goed moment, of juist niet?

Dat verschilt per persoon en er is geen algemeen antwoord op te geven. Sommige mensen vinden een warme sessie in de avond prettig, anderen merken dat ze er juist wakker van blijven. Probeer het uit en kijk wat bij jou past. Merk je het tweede, plan het dan eerder op de dag.

Ik slaap slecht in december. Helpt warmte daarbij?

Daar is geen betrouwbaar antwoord op te geven, en wij doen geen uitspraken over slaap. Slecht slapen in een drukke maand heeft meestal te maken met te veel prikkels, te laat naar bed en een hoofd dat nog aanstaat. Blijft het aanhouden, bespreek het dan met je huisarts. Meer over het verschil tussen wakker rusten en slapen lees je in het verschil tussen ontspanning en slaap.

Wanneer moet ik naar de huisarts met vermoeidheid?

Als de vermoeidheid weken aanhoudt ondanks voldoende rust, als je 's ochtends al uitgeput opstaat, of als er andere klachten bijkomen zoals kortademigheid, gewichtsverlies of somberheid. Wacht daar niet mee tot na de feestdagen.

En na de jaarwisseling, hoe pak ik het dan op?

Rustig en stap voor stap. Hoe je dat aanpakt staat in het artikel over terugkeren naar je eigen ritme na de feestdagen.

Tot slot

Eindejaarsmoeheid is herkenbaar: een heel jaar plus een drukke december vraagt veel. Kijk eerst welke soort moeheid je hebt, want slaaptekort, een vol hoofd en sociaal op zijn vragen om verschillende dingen. Verdeel de rust over de weken in plaats van alles op te sparen, en schrap liever iets vooraf dan achteraf.

Een warm rustmoment kan daar een prettig vast punt in zijn, maar het is comfort en geen oplossing voor te weinig slaap of een te volle agenda. Houdt de vermoeidheid aan, raadpleeg dan je huisarts. Benieuwd hoe je zo'n moment vormgeeft? Bekijk de infrarood saunadekens van Luxyor of lees verder in de kennisbank over saunadekens.

Veelgestelde vragen

Wat is eindejaarsmoeheid precies?

Geen medische term, maar een herkenbaar gevoel: na een vol jaar en een drukke december ben je op. Veel mensen merken het rond half december, als alles tegelijk lijkt te moeten.

Waarom voel ik me juist in december zo moe?

Een jaar aan werk en verantwoordelijkheden stapelt op, en december legt daar nog een laag drukte overheen. Ook het korte daglicht speelt voor veel mensen mee.

Kan ik mijn rust opsparen tot de kerstvakantie?

Dat lukt zelden. Wie doorraast tot de laatste werkdag, belandt vaak uitgeput op de bank en heeft de eerste vakantiedagen nodig om bij te komen. Verdeel de rust liever.

Hoeveel rust heb ik nodig?

Dat verschilt per persoon. Begin met genoeg slaap en een of twee rustige avonden per week. Merk je dat het niet genoeg is, neem er dan een moment bij.

Wanneer ga ik naar de huisarts?

Als de vermoeidheid langere tijd aanhoudt, je structureel niet tot rust komt of je dagelijks leven eronder lijdt. Dat kan meer zijn dan gewone moeheid en is het bespreken waard.

M
Marlo Schipper

Oprichter van Luxyor. Schrijft over infrarood, roodlicht en rust vanuit dagelijkse ervaring met klanten en producten.

Verder lezen