Combisauna: Fins en infrarood in een cabine, wat krijg je echt?

Kort antwoord: een combisauna is een cabine met twee verwarmingssystemen, een saunakachel voor Finse hitte van 70 tot 100 graden en infraroodstralers voor een milde stand van 45 tot 60 graden. Twee soorten warmte in een ruimte dus, maar allebei in een uitvoering die inlevert.

Hieronder staat waar dat compromis vandaan komt: opwarmtijd per stand, de plaats van de stralers, opgieten langs elektronica en wat de kachel van je meterkast vraagt. Het basisverschil staat in waarin een infrarood sauna en een Finse sauna verschillen.

Wat er in een combicabine zit

Een combisauna heeft twee onafhankelijke warmtebronnen: een elektrische saunakachel met stenen erop die de lucht verwarmt, en infraroodstralers in de rugleuning, de zijwanden en soms voor je kuiten.

Die twee werken anders. De kachel verwarmt je indirect via hete lucht en opgewarmd hout. De stralers verwarmen je direct: hun oppervlak geeft warmtestraling af die op je huid valt, terwijl de lucht koel blijft.

Je gebruikt er per sessie een van. Vrijwel geen fabrikant laat beide op vol vermogen draaien, en zinnig is het niet: bij 90 graden voegt een straler weinig toe, en bij infrarood neemt de kachel de milde temperatuur weg.

Het temperatuurprobleem: twee klimaten in dezelfde doos

Een cabine die 90 graden moet halen en vasthouden, wordt daarvoor gebouwd: dikke wandpanelen, stevige isolatie, hout dat niet vervormt en een kachel die al die massa meetrekt.

Een infraroodcabine hoeft dat niet. Die draait op 45 tot 60 graden met stralers vlak achter de zitting en heeft aan dun hout genoeg. Beide eisen in een ontwerp wringen: massa is nodig voor de Finse stand, maar moet in de infraroodstand mee opwarmen.

Dat is geen fout van een fabrikant maar natuurkunde. Wie beide standen wil, kiest tussen de twee optima in. De vraag is niet of je inlevert, maar waarop.

Waarom hout en isolatie de infraroodstand vertragen

Warmte verdwijnt niet zomaar in de lucht. Een groot deel gaat in de wanden, de banken en de vloer zitten. In een Finse cabine is dat gewenst: het hout houdt de warmte vast als je de deur opent.

In de infraroodstand is diezelfde massa een last. De stralers moeten ook de ruimte iets optrekken, anders voelt de cabine koud aan je rug. Dat kost tijd, in een combicabine meer dan in een lichte.

Opwarmtijd: de stand bepaalt je wachttijd

Het grootste praktische verschil is niet de temperatuur maar de wachttijd. De Finse stand moet lucht, stenen en hout naar 70 tot 100 graden brengen. De infraroodstand hoeft vooral de stralers zelf op temperatuur te krijgen, en die zijn licht.

De tabel geeft ordegroottes voor een cabine voor een of twee personen op kamertemperatuur, geen productspecificaties.

Vraag de opwarmtijd per stand apart op vanaf een genoemde starttemperatuur. Ter vergelijking: hoe lang het opwarmen van een infrarood deken duurt.

Een cabine die twee klimaten moet halen, is voor allebei een compromis.

Waar de stralers zitten en waarom dat telt

In een pure infraroodcabine zitten de panelen dicht bij het lichaam: achter de rugleuning, bij je schouders, vaak een paneel voor je kuiten. De ontwerper kiest vrij, want geen kachel eist ruimte op.

In een combicabine ligt dat anders. De kachel neemt een hoek in, de banken zijn dieper en de stralers verdwijnen in de wand. De afstand tot je huid is daardoor groter. Hoeveel groter kan niemand in het algemeen zeggen; wie daar een percentage bij noemt, verzint het.

De richting van het effect staat vast. Hoe verder je zit, hoe groter het vlak waarover hetzelfde vermogen wordt verdeeld. Bij een kleine straler loopt de intensiteit al scherp terug na een paar centimeter. Bij een groot paneel is die daling dichtbij milder, omdat meer stralend oppervlak binnen bereik komt.

Wat een rooster voor het paneel doet

Veel combicabines zetten een sierlijst of rooster voor de panelen. Dat oogt netjes, maar het onderschept straling en warmt zelf op. Je krijgt een mengvorm: minder directe straling, meer warmte via het hout.

Slechter is dat niet per se; verdeelde warmte voelt voor veel mensen prettiger. Op een foto zie je het niet. Zie ook de vergelijking tussen een infrarood deken en een infraroodcabine.

Hoe diep infrarood echt komt

Rond combisauna's duikt de claim op dat verre infrarood 5 tot 7 centimeter het lichaam in gaat. Die klopt niet. Verre infrarood wordt vrijwel volledig opgenomen in de bovenste tienden van een millimeter van de huid; de hoogste peer-reviewed waarde is 5,4 mm.

Wat daarna gebeurt is gewone warmtegeleiding, net als bij een warme douche. Het is geen straling die diep in weefsel doordringt. Zie ook het overzicht van soorten infrarood lampen en warmte voor thuis.

Opgieten: water, stoom en elektronica

Opgieten hoort bij de Finse stand. Water over hete stenen verdampt in een klap en de vochtigheid schiet omhoog. Het is ook het moment waarop een combicabine doet wat een pure infraroodcabine nooit hoeft: stoom langs elektronica sturen.

Infraroodpanelen bestaan uit een verwarmingselement, bedrading, een aansluitblok en vaak een temperatuurbeveiliging. Die zitten in de wand, achter hout, waar de stoom naartoe trekt. Fabrikanten lossen dat op met afgedichte doorvoeren, hogere plaatsing of een opgietverbod.

Vocht en hout gaan prima samen zolang het hout kan drogen. Een cabine die je vochtig achterlaat, droogt slechter. In een badkamer of kelder speelt dat eerder; zie waar je een infrarood cabine thuis neerzet.

Stroom, groep en wat een sessie kost

Een Finse kachel trekt een factor twee tot vijf meer dan infraroodstralers. Een gewone groep levert 230 volt bij 16 ampere, theoretisch ongeveer 3.680 watt. Voor continu gebruik houd je marge aan.

We rekenen met 0,30 per kWh als aanname; kijk voor je eigen tarief op je jaarafrekening. Aangenomen is dat de bron bij het opwarmen vol draait en tijdens de sessie op de helft, bij 30 minuten voor de deken en 40 voor een cabine.

Rekenvoorbeeld, geen productspecificatie. De verhouding telt: de Finse stand kost per sessie een veelvoud, vooral door de opwarmtijd. Zie hoe je het stroomverbruik van een infrarood sauna zelf uitrekent.

Vier manieren om thuis warm te worden

Een eerlijke vergelijking zet de combisauna naast de twee pure cabines en naast de infrarood deken. Die doet iets anders, maar lost vaak dezelfde vraag op.

Ordegroottes voor een of twee personen. Hoeveel ruimte een cabine vraagt, staat in het stuk over een infrarood sauna voor 1 of 2 personen.

Waar de combisauna wint

• Twee soorten warmte in een ruimte. Doordeweeks een milde sessie van 50 graden en zaterdag een Finse ronde: geen andere oplossing doet dat in dezelfde kubieke meters.
• Minder vloeroppervlak dan twee cabines. Twee losse cabines vragen ruwweg het dubbele, met twee deuren en twee keer ventilatie.
• Een aanschaf en een installatie. Een keer meten, plaatsen en een installateur laten komen scheelt gedoe.

Daar staat tegenover dat geen van beide standen haalt wat een cabine met een enkele opdracht biedt. Wie de Finse stand nooit gebruikt, heeft een trage cabine gekocht. Zie het overzicht over een infrarood sauna voor thuis.

Luxyor Comfort 150 Infrarood Saunadeken

• Instelbaar van 30 tot 80 graden, in gebruik 50 tot 70, timer van 0 tot 60 minuten
• Opwarmen in 10 tot 15 minuten, gewoon stopcontact, opgevouwen de kast in
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Comfort 150

Zo beoordeel je een combisauna in zes stappen

De volgorde loopt van hard naar zacht: eerst wat je huis bepaalt, dan de aanbieder, dan smaak. Wie in stap een of twee vastloopt, hoeft de rest niet te doen.

1. Meet de plek, inclusief ventilatieVloermaat, hoogte, deurzwenkruimte en afstand tot brandbare wanden. Noteer of er een raam of afzuiging is: een cabine waarin je opgiet moet kunnen drogen.
2. Laat de meterkast beoordelenVraag het vermogen van kachel en stralers apart op en leg dat voor aan een installateur. Krachtstroom aanleggen heeft een eigen doorlooptijd.
3. Vraag de opwarmtijd per standTwee getallen, elk vanaf een genoemde starttemperatuur. Wie alleen de infraroodtijd noemt, geeft je het halve verhaal.
4. Vraag waar de stralers zittenRugleuning, zijwand of kuitpaneel, en of er hout of textiel voor zit. Hoe verder weg en hoe meer ervoor, hoe milder de warmte.
5. Vraag het opgietbeleid op schriftMag het, hoeveel water, en blijft de garantie op de elektronica gelden. Zonder opgieten mis je een deel van de Finse stand.
6. Reken een week doorNeem je eigen tarief, de opwarmtijd en het vermogen. Kijk daarna hoeveel avonden je anderhalf uur vooraf aan een sauna denkt.

Wat je verder navraagt voordat je bestelt

• Inhoud in kubieke meter en het kachelvermogen daarbij. Een te lichte kachel haalt de temperatuur niet, een te zware schakelt steeds aan en uit.
• Wat de bedieningen regelen. Een thermostaat per stand, een timer, en of de panelen los schakelbaar zijn.
• Houtsoort en paneeldikte in millimeters. Dat bepaalt de opwarmtijd en hoe de cabine op vocht reageert.
• Garantie per onderdeel. Kachel, stralers, elektronica en hout hebben soms verschillende termijnen.

Leg deze lijst bij twee aanbieders neer en je merkt binnen een dag wie het product kent. Zie ook hoe je zelf een aanbieder van infrarood sauna's beoordeelt.

Als een cabine niet past

Een combisauna vraagt een vaste plek, een zware aansluiting en de bereidheid om ruim vooraf op te warmen. Voor sommigen is dat precies goed; voor anderen blijkt het niet te gaan.

Wie vooral een plek warm wil hebben, heeft aan een infraroodlamp op statief een derde weg. Hoe sauna en infrarood samenkomen, staat in de geschiedenis van de infrarood sauna en de saunacultuur.

Een infrarood deken lost een deel van dezelfde vraag op: warmte thuis zonder verbouwing, opwarmen in 10 tot 15 minuten, een gewoon stopcontact, in gebruik 50 tot 70 graden. Opgieten kan er niet bij. Zie de complete temperatuurgids voor een infrarood deken.

Luxyor Deluxe 310 Infrarood Saunadeken PU Leer

• Buitenzijde in PU leer, af te nemen met een vochtige doek, ruimere maatvoering
• Vermogen 300 tot 600 W, timer 0 tot 60 minuten, gewoon stopcontact
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Deluxe 310

Tot slot

Een combisauna doet wat hij belooft: twee soorten warmte in een cabine. Wat je inlevert is technisch en voorspelbaar. De Finse stand vraagt massa en isolatie, en die massa maakt de infraroodstand trager. De panelen wijken voor de kachel en zitten verder van je huid, vaak achter hout.

Dat maakt het geen slechte keuze, wel een die je bewust maakt: twee opwarmtijden en twee vermogens. Kijk welke stand je in een normale week echt gebruikt. Zie ook de voordelen en nadelen van een infrarood sauna.