Full spectrum infrarood: wat betekent die term precies

Full spectrum. Je komt het tegen op de pagina van een infraroodcabine, op de doos van een infraroodlamp en soms zelfs bij een apparaat waar het onmogelijk kan kloppen. Het klinkt als het complete pakket, als de versie waarbij je niets mist. Maar wat staat er nu eigenlijk? Deze gids haalt de term uit elkaar: waar hij vandaan komt, wanneer het een echte specificatie is, en wanneer iemand vooral een mooi woord op een productpagina heeft gezet.

Je leest wat full spectrum technisch betekent, waarom infraroodcabines deze term populair hebben gemaakt, en hoe de warmtebronnen zich tot elkaar verhouden. Keramische stralers, carbon panelen, full spectrum stralers en de verwarmingsdraden in een infrarood sauna deken zetten we naast elkaar. Wil je eerst weten wat golflengtes en nanometers betekenen, lees dan de gids over golflengtes bij rood licht en infrarood. Hier gaat het over de term zelf.

Wat betekent full spectrum bij infrarood?

Full spectrum betekent letterlijk volledig spectrum. In de infraroodwereld heeft het een engere betekenis gekregen: een warmtebron die alle drie de infraroodbanden afgeeft, dus nabij, midden en ver infrarood tegelijk. Niet een beetje van elk als bijvangst, maar alle drie als bewuste eigenschap van de bron.

Die drie banden zijn een afspraak, geen natuurwet. Ze verdelen het infrarode deel van het spectrum in stukken die zich verschillend gedragen zodra ze je huid raken.

• Nabij infrarood, IR-A. Ongeveer 780 tot 1400 nanometer. Ligt vlak naast zichtbaar rood licht en gedraagt zich nog als licht. Je ziet het niet of nauwelijks en je voelt er weinig warmte van.
• Midden infrarood, IR-B. Ongeveer 1400 tot 3000 nanometer. Wordt vooral in de bovenste huidlagen opgenomen en voelt duidelijk warm aan.
• Ver infrarood, IR-C. Vanaf ongeveer 3000 nanometer, dus 3 micrometer en hoger. Dit is stralingswarmte. Je voelt het direct als warmte op je huid.

Een bron die alle drie afgeeft, mag zich dus full spectrum noemen. Een bron die alleen in het verre infrarood werkt niet, hoe goed die verder ook is. Dat lijkt een detail, maar het is precies het punt waar de meeste verwarring ontstaat.

Waarom een bron meerdere banden tegelijk afgeeft

Hier zit de kern van het hele verhaal, en die is verrassend simpel. Elk voorwerp dat warmer is dan zijn omgeving straalt infrarood uit. Het straalt niet één golflengte uit, maar een hele reeks tegelijk, met ergens een zwaartepunt. Waar dat zwaartepunt ligt, hangt af van de temperatuur van het oppervlak. Hoe heter iets is, hoe korter de golflengte waar de meeste energie zit.

Een verwarmingselement van enkele tientallen graden heeft zijn zwaartepunt ergens rond de acht tot tien micrometer. Dat is diep in het verre infrarood, en er komt praktisch niets uit dat je nabij infrarood zou noemen. Een element dat gloeiend heet wordt, ver boven de duizend graden, verschuift dat zwaartepunt naar beneden en geeft dan wel degelijk nabij infrarood af. Het gloeit ook zichtbaar, want bij die temperatuur komt er zelfs rood zichtbaar licht bij.

Full spectrum is daarmee geen instelling die een fabrikant aanzet, maar een gevolg van hoe heet de bron wordt. Dat is meteen de eerlijkste test die je op een claim kunt loslaten: kan dit apparaat wel heet genoeg worden?

Waar de term vandaan komt

De term is groot geworden in de wereld van de infraroodcabine. Klassieke cabines werken met keramische of carbon elementen die in het verre infrarood zitten. Later kwamen er cabines met een extra type straler erbij, meestal een halogeenlamp met een kwartsbuis, die wel heet genoeg wordt voor nabij en midden infrarood. Die stralers werden verkocht als full spectrum, omdat ze in één element alle drie de banden dekken.

Vanaf daar is het woord gaan zwerven. Het werd gebruikt voor losse infraroodlampen, voor panelen, voor kussens en uiteindelijk voor apparaten die technisch gezien alleen ver infrarood kunnen geven. Op dat moment houdt het op een specificatie te zijn en wordt het sfeer.

Dat zwerven hangt samen met een breder taalprobleem: warmtelamp, infraroodstraler en roodlicht paneel worden in webshops door elkaar gebruikt. Welk apparaat wat doet staat in de uitleg over het verschil tussen een warmtelamp en een infraroodlamp.

De warmtebronnen naast elkaar

Hieronder staan de vier warmtebronnen die je in dit soort producten tegenkomt. Let vooral op de kolom met golflengte, want daar volgt de rest bijna volledig uit.

De tabel laat meteen zien wat de term full spectrum in de praktijk onderscheidt. Drie van de vier bronnen zitten in hetzelfde gebied, het verre infrarood, en verschillen vooral in vorm en verdeling. Alleen de full spectrum straler zit ergens anders, omdat hij veel heter wordt.

Keramische straler

Een keramische straler is in de kern een verwarmingselement in een keramische huls of staaf. Het element wordt behoorlijk warm, maar niet gloeiend, en straalt vooral in het verre infrarood. Het oppervlak is klein, dus de warmte komt geconcentreerd uit één punt. In een cabine merk je dat: de kant die naar de straler gericht is voelt duidelijk warmer dan de andere kant.

Keramische stralers zijn robuust en gaan lang mee. Het nadeel is de ongelijke verdeling. Fabrikanten lossen dat op door er meer van te plaatsen of door ze te combineren met panelen.

Carbon paneel

Een carbon paneel is een plaat met een laag koolstofmateriaal die over het hele oppervlak warm wordt. Het element blijft koeler dan een keramische straler, maar het oppervlak is veel groter. Het gevoel is daardoor anders: zachter en gelijkmatiger, minder een hete plek en meer een warme wand.

Omdat het element koeler blijft, ligt het zwaartepunt van de straling nog verder in het verre infrarood dan bij keramiek. Een carbon paneel is dus geen full spectrum bron. Dat is geen tekortkoming maar de bedoeling: het doel is gelijkmatige warmte, niet een breed spectrum.

Full spectrum straler

Een full spectrum straler is meestal een halogeen- of kwartslamp die zo heet wordt dat het zwaartepunt van de straling naar het nabij infrarood verschuift. Daardoor zit er in dezelfde bundel nabij, midden en ver infrarood. Je herkent ze aan de felle gloed en aan de warmte die er meteen is, zonder wachttijd.

Het verschil met de andere drie is niet subtiel. Waar een carbon paneel je langzaam opwarmt zoals een warme kamer, voelt een full spectrum straler als de zon op je huid. Dat is voor de een precies de bedoeling en voor de ander te fel. Omdat het element zo heet wordt, weegt de afstand waarop je zit hier zwaarder dan bij de andere types.

Verwarmingsdraden in een sauna deken

In een infrarood sauna deken zitten dunne verwarmingsdraden of geleidende banen tussen de lagen textiel. Ze worden lauw tot behaaglijk warm, ver onder de temperatuur van een keramische straler, en ze zitten vlak tegen je aan. Het zwaartepunt van de straling ligt daarmee diep in het verre infrarood, rond acht tot tien micrometer.

Dat betekent dat een sauna deken per definitie geen full spectrum is. Er komt geen nabij infrarood uit, want daar wordt het materiaal simpelweg niet heet genoeg voor. Zie je een deken die zichzelf full spectrum noemt, dan is dat geen technische opgave maar een leeg woord. Hoe die warmte werkt staat op de pagina over hoe infrarood warmte werkt.

Full spectrum is geen keurmerk en geen kwaliteitsniveau. Het is een beschrijving van welke banden een bron afgeeft.

Verschil tussen full spectrum en carbon

Dit is de vergelijking die het vaakst gemaakt wordt, meestal bij het kiezen van een infraroodcabine. Het antwoord is nuchterder dan de verkooppagina's suggereren.

Wat de tabel niet zegt, is welke beter is. Dat kan ook niet, want ze doen iets anders. Wie een cabine wil waarin hij lang en rustig zit, komt meestal bij carbon uit. Wie korte, intensieve sessies wil met warmte die er meteen is, kiest eerder voor een cabine met een full spectrum straler erin. Veel cabines combineren beide, en dat is vaak de verstandigste opzet. Hoe keramische, carbon en full spectrum stralers zich in opbouw en warmtebeleving tot elkaar verhouden, lees je in het overzicht waarin we de drie stralertypen naast elkaar zetten. De bredere afweging rond cabines staat in het artikel over de voordelen en nadelen van een infrarood sauna.

Wanneer full spectrum een echte specificatie is

Er zijn situaties waarin de term wel degelijk informatie bevat. Je herkent ze hieraan.

• Er staat een type bron bij. Halogeen, kwarts, of een aanduiding van het element. Dat maakt controleerbaar of het ding heet genoeg kan worden.
• Er staat een golflengtebereik bij. Bijvoorbeeld van ongeveer 800 nanometer tot een aantal micrometer. Dat is een uitspraak waar je iets mee kunt.
• Er staat iets over de verdeling. Welk deel van de energie in welke band zit, al is het maar bij benadering.
• Het apparaat gloeit zichtbaar. Een bron die nabij infrarood levert, is heet en dat zie je. Geen gloed betekent bijna zeker geen nabij infrarood.

Wanneer het alleen een verkoopterm is

En dan de andere kant. Deze signalen komen vaker voor dan je zou hopen.

• Full spectrum bij een product dat lauw wordt. Een deken, een mat of een kussen kan de temperatuur niet halen die nodig is voor nabij infrarood. Het woord klopt dan niet.
• Geen enkel getal. Alleen woorden als volledig spectrum, professioneel of hoogste kwaliteit, zonder golflengte, bron of bereik.
• Eenheden die niet kloppen. Een opgave in nanometers bij een apparaat dat in het verre infrarood werkt, of andersom. Nanometers en micrometers schelen een factor duizend.
• Full spectrum bij een roodlichtpaneel. Panelen werken met rood licht en nabij infrarood, dus juist niet met midden en ver infrarood. Dat is een andere betekenis van hetzelfde woord.
• Het woord staat er in plaats van specificaties. Hoe minder er verder op de pagina staat, hoe zwaarder de term moet leunen.

Merk op dat de term bij panelen iets anders betekent dan bij cabines. Bij een cabine gaat het over drie infraroodbanden, bij een paneel meestal over meerdere kleuren led naast elkaar. Wat dat inhoudt lees je bij de roodlichttherapie panelen. Diezelfde begripsverwarring speelt bij de gekleurde leds in een cabineplafond, en welke vragen je daarover aan een verkoper stelt staat in kleurentherapie in een infrarood sauna.

Waarom een sauna deken geen full spectrum is

Dit verdient een eigen stuk, want het is de vraag die het vaakst gesteld wordt en waar het vaakst omheen wordt gedraaid.

Een infrarood sauna deken werkt in het verre infrarood. Dat is geen keuze en geen bezuiniging, het volgt uit de temperatuur van de verwarmingslagen. Bij die temperatuur ligt het zwaartepunt van de straling rond acht tot tien micrometer. Om nabij infrarood te leveren zou het materiaal gloeiend heet moeten worden, en dat is bij iets wat je om je heen slaat geen optie.

Een deken is dus per definitie niet full spectrum. En dat is voor het doel van een deken prima. Het doel is niet een breed spectrum, maar warmte die je hele lichaam van alle kanten omsluit, zonder cabine en zonder vaste plek in huis. Voor dat doel is ver infrarood precies wat je nodig hebt, omdat het direct in de bovenste huidlagen wordt opgenomen en daar warmte wordt. Een breder spectrum zou daar niets aan toevoegen en het zou het apparaat onveilig heet maken.

Kortom: als een aanbieder een deken als full spectrum verkoopt, is dat geen betere deken. Het is een aanbieder die een woord gebruikt dat bij een ander producttype hoort. De achtergrond bij dit soort keuzes staat verzameld in de kennisbank van Luxyor.

Luxyor Deluxe 310

• Werkt met ver infrarood, de band die je als warmte op je huid voelt
• Warmte van alle kanten in plaats van uit één richting
• Duurzame PU lederen afwerking, gemaakt voor dagelijks gebruik
• 60 dagen bedenktermijn en 2 jaar garantie

Bekijk de Deluxe 310

Zo controleer je een claim over full spectrum

Je hebt geen meetapparatuur nodig om te beoordelen of een claim serieus is. Loop deze stappen langs.

1. Kijk welk type bron erin zitKeramiek, carbon, een halogeen- of kwartslamp of verwarmingsdraden in textiel. Staat dat er niet, dan is de rest van de claim ook niet te controleren.
2. Vraag hoe heet het element wordtNabij infrarood hoort bij een gloeiend heet oppervlak. Een element dat lauw of handwarm blijft, kan die band niet leveren. Dit is de snelste test die er is.
3. Let op getallen en eenhedenNanometer en micrometer schelen een factor duizend. Een opgave rond 850 hoort bij nanometers en dus bij nabij infrarood, een opgave rond 9 hoort bij micrometers en dus bij ver infrarood.
4. Vraag naar de verdelingAlle drie de banden aanwezig zegt niets over hoeveel. Een goede aanbieder kan bij benadering zeggen waar het zwaartepunt ligt.
5. Kijk of het bij het producttype pastCabines en warmtelampen kunnen full spectrum zijn. Dekens, matten en kussens niet. Een paneel gebruikt de term voor iets anders.

Waar je op moet letten

De valkuilen rond deze term zijn steeds dezelfde. Dit zijn de belangrijkste.

• Full spectrum aanzien voor krachtiger. Meer banden is niet meer warmte. Het vermogen en het oppervlak bepalen hoeveel warmte er komt, niet het aantal banden.
• Denken dat het een keurmerk is. Er is geen instantie die de term toetst. Iedereen mag hem opschrijven.
• Twee betekenissen door elkaar halen. Bij een cabine gaat het over infraroodbanden, bij een led-paneel over het aantal kleuren led. Dezelfde woorden, een ander onderwerp.
• Vergeten dat verdeling telt. Een straler die drie banden dekt maar bijna alles in één band stopt, is technisch full spectrum en praktisch een gewone warmtelamp.
• Afstand negeren. Bij een hete bron maakt de afstand waarop je zit meer verschil dan het spectrum. Dat geldt voor elke warmtelamp.

Wanneer doet het verschil er voor jou toe?

Tot slot de vraag waar het echt om gaat. Niet of full spectrum bestaat, maar of het jouw keuze zou moeten sturen.

Het doet ertoe als je een infraroodcabine uitzoekt en je een duidelijke voorkeur hebt voor hoe de warmte aanvoelt. Het verschil tussen een cabine met alleen carbon panelen en een cabine met daarnaast een full spectrum straler is groot en meteen merkbaar. De een bouwt langzaam op, de ander is er direct en fel. Dat is een smaakkwestie waar je van tevoren over kunt nadenken, en je merkt het binnen een minuut in een proefsessie.

Het doet ook ertoe als je een losse warmtelamp koopt voor een specifieke plek, bijvoorbeeld een schouder of een knie. Dan bepaalt het type bron hoe direct en hoe gericht de warmte is. Meer daarover staat in het artikel over een infraroodlamp voor spieren en rugklachten.

Het doet er niet toe als je een infrarood sauna deken zoekt. Dan is de band al bepaald door het producttype, en gaat je keuze over dingen die je wel merkt: de maat, de afwerking, hoe makkelijk hij schoon te maken is, hoe snel hij op temperatuur komt en of je hem zonder gedoe kunt opbergen. Een aanbieder die daar met full spectrum over begint, leidt af van de punten die er wel toe doen.

En het doet er nauwelijks toe als je vooral warmte en ontspanning zoekt zonder uitgesproken voorkeur voor hoe die binnenkomt. Dan is de term achtergrondkennis en geen reden om je keuze op te baseren.

Luxyor Lumi 700

• Zeven golflengtes van 480 tot 940 nm, met nadruk op 660 en 850 nm
• Werkt met licht en nabij infrarood, dus zonder warmteafgifte
• Paneel van 91 cm hoog met 300 leds, vrijstaand of aan de wand
• 60 dagen bedenktermijn en 2 jaar garantie

Bekijk de Lumi 700

Tot slot

Full spectrum betekent dat een warmtebron nabij, midden en ver infrarood tegelijk afgeeft. Dat kan alleen als de bron heet genoeg wordt, en daarom hoort de term bij warmtelampen en bij cabines met zo'n straler erin. Bij een carbon paneel klopt hij niet, bij een sauna deken klopt hij niet, en bij een led-paneel betekent hij iets anders.

Dat maakt de term niet waardeloos. Waar hij correct gebruikt wordt, beschrijft hij een echt verschil in hoe warmte aanvoelt. Het probleem ontstaat pas als het woord losgezongen raakt van de techniek en op elke doos belandt. De test is dan simpel: staat er een type bron bij, staan er getallen bij, en past het bij het apparaat? Drie keer ja en je hebt een specificatie. Anders heb je een woord.

Wil je verder in de techniek achter deze getallen, lees dan de gids over golflengtes bij rood licht en infrarood.