Hoe werkt een infrarood deken? FIR-warmte uitgelegd

Een infrarood saunadeken is een opvouwbare deken met verwarmingselementen die ver-infraroodwarmte afgeven, waarin je liggend een warmtesessie doet van doorgaans 30 tot 45 minuten. Tijdens die sessie loopt je huidtemperatuur op en ga je transpireren, omdat infrarood de warmte rechtstreeks overbrengt op wat het raakt in plaats van eerst de lucht in de kamer op te warmen.

Dat is de korte versie. Hieronder staat per vraag uitgelegd wat er technisch gebeurt: wat verre infraroodstraling precies is, waarom die warmte anders aanvoelt dan een gewone elektrische deken, hoe warm zo'n sauna deken wordt en wat er in die drie kwartier met je lichaam gebeurt.

Hoe werkt een infrarood saunadeken?

Een infrarood saunadeken werkt door elektrische verwarmingselementen die over het hele oppervlak zijn verdeeld en ver-infraroodstraling afgeven, terwijl een isolerende laag die warmte binnen de deken houdt. Je stelt met de bediening een temperatuur en een tijd in, de deken warmt op, en zodra je erin ligt wordt je lichaam van alle kanten tegelijk verwarmd. Omdat de warmte niet via de lucht loopt maar direct wordt overgedragen, voel je hem meteen op je huid.

Dat is het hele mechanisme. Er zit geen stoom in, geen water, geen chemie en geen behandeling: een infrarood deken is een goed geïsoleerde warmtebron met een timer eromheen. Wat het bijzonder maakt is niet de techniek zelf, maar de gelijkmatigheid: er is geen kant die warm is en een kant die koud blijft.

Waar zitten de verwarmingselementen?

Verdeeld over het hele binnenoppervlak, van je voeten tot je schouders. Ze zijn niet geconcentreerd op één plek, want dan zou je een hete plek voelen en verder niets. Door ze uit te spreiden wordt de warmte overal ongeveer gelijk, en dat is precies wat mensen omschrijven als omhullend.

Wat doet de bediening?

Die stuurt twee dingen aan: de temperatuur en de tijd. De temperatuur bepaalt hoe hard de elementen verwarmen, de timer bepaalt wanneer alles automatisch uitgaat. Bij de meeste modellen kun je tijdens de sessie bijstellen zonder opnieuw te beginnen.

Wat is verre infraroodstraling?

Verre infraroodstraling, in het Engels far infrared of FIR, is onzichtbaar licht met een golflengte die net voorbij het rode deel van het zichtbare licht ligt en die warmte overdraagt op alles wat de straling raakt. Het is dezelfde soort warmte die je voelt als de zon door een raam op je arm valt terwijl de lucht in de kamer nog koel is. Je ziet er niets van, je voelt het pas op het moment dat het ergens op valt.

Het woord straling klinkt zwaarder dan het is. Infrarood is gewoon warmtestraling en zit aan de tegenovergestelde kant van het zichtbare licht dan uv. Er komt dus geen uv vrij, je wordt er niet bruin van en je huid verbrandt er niet van.

Wat is het verschil tussen near, mid en far infrared?

Het verschil is de golflengte: near infrared heeft de kortste, far infrared de langste, en mid infrared zit ertussenin. Hoe korter de golflengte, hoe dieper de straling in principe doordringt; hoe langer, hoe meer de energie aan het oppervlak wordt opgenomen. Saunadekens werken vrijwel altijd met far infrared, en dat is het deel dat door gebruikers als de zachtste warmte wordt omschreven.

Zit er straling in die schadelijk is?

Nee, infraroodwarmte is geen ioniserende straling. Het is warmtestraling, dezelfde categorie als de warmte van een houtkachel of van de zon op je huid. Wat je wel serieus moet nemen is de warmte zelf: te lang of te heet is onprettig, en daar is de timer voor.

Waarom voelt infrarood anders dan een gewone elektrische deken?

Omdat een elektrische deken het oppervlak van het beddengoed verwarmt en jij die warmte pas voelt via contact, terwijl een infrarood deken de warmte rechtstreeks overdraagt en daarbij veel hoger in temperatuur gaat. Een elektrische deken is gemaakt om je uren op een aangename temperatuur te houden; een sauna deken is gemaakt voor een afgebakende sessie met een begin en een eind. Het verschil merk je meteen: bij een saunadeken ga je transpireren, bij een elektrische deken niet.

Er is nog een tweede verschil dat vaak wordt onderschat: de isolatie. Een saunadeken heeft meerdere lagen die de warmte binnenhouden, zodat de energie naar jou gaat en niet naar de kamer. Een elektrische deken heeft dat nauwelijks, dus daar verdwijnt een groot deel van de warmte gewoon in de slaapkamer.

Verwarmt een saunadeken de kamer mee?

Nauwelijks, en dat is juist het verschil met een kachel. Een radiator warmt eerst de lucht op en die warme lucht bereikt jou pas daarna; daarom is het bij het plafond warmer dan bij de vloer. Bij een infrarood deken blijft de warmte binnen de isolatielagen en gaat hij naar jou.

Hoe warm wordt een infrarood saunadeken?

De meeste modellen lopen van ongeveer 35 tot rond de 80 graden Celsius, en de prettige zone ligt voor veel mensen tussen de 55 en 70 graden. De hoogste stand is bedoeld als bovengrens van het bereik, niet als het doel van je sessie. Wat jij aangenaam vindt hangt af van de dag, de kamertemperatuur en hoeveel je gewend bent.

Belangrijk om te snappen: de term FIR zegt iets over het soort straling, niet over hoe heet iets wordt. Een deken met far infrared kan laag of hoog staan; dat bepaal jij met de instelling, niet de techniek.

Welke stand kies je als je begint?

Start rond de 45 tot 55 graden en blijf daar een paar sessies. Zo merk je hoe je lichaam reageert zonder dat het meteen te veel wordt. Bevalt dat, zet hem dan de volgende keer vijf graden hoger. Hoger is niet beter: de meeste mensen vinden een middenstand over een wat langere tijd prettiger dan kort op de hoogste stand.

Hoe lang duurt het opwarmen?

Reken op ongeveer 10 tot 15 minuten voordat de deken op de ingestelde temperatuur zit. Dat verschilt per model en per stand: hoe hoger je instelt, hoe langer het duurt. Staat je deken op een koude vloer of in een koele kamer, dan duurt het iets langer dan wanneer hij in een verwarmde ruimte ligt.

Die opwarmtijd hoort bij je sessie, maar hoeft er geen tijd van af te snoepen. Zet hem aan terwijl je nog een glas water haalt, je telefoon wegzet en een handdoek pakt. Dan lig je erin op het moment dat hij klaar is.

Wat gebeurt er met je lichaam tijdens een sessie?

Je huidtemperatuur loopt op, je bloedvaten in de huid verwijden zich om die warmte kwijt te raken, je hartslag gaat licht omhoog en na 10 tot 20 minuten ga je transpireren. Dat is de normale manier waarop een lichaam op warmte reageert, precies zoals in een sauna of op een warme dag. Na afloop koel je weer af en zakt alles terug naar normaal.

Er gebeurt dus iets meetbaars, maar het is geen behandeling. Wat mensen vooral terugkoppelen is het gevoel achteraf: warm, wat loom en ontspannen. Voor een deel zit dat in de warmte zelf en voor een deel in het simpele feit dat je een half uur niets hoeft en geen scherm om aandacht vraagt.

Waarom ga je zweten?

Omdat je lichaam warmte kwijt moet en verdamping daarvoor het beste middel is. Hoeveel je zweet verschilt sterk per persoon en zegt niets over hoe geslaagd je sessie is. Weinig zweten en je prima voelen is geen probleem; dat is geen reden om hoger of langer te gaan.

Wat merk je direct na afloop?

Warmte die nog nagloeit, dorst en bij de meeste mensen een lome, ontspannen stemming. Blijf na de sessie vijf tot tien minuten liggen in plaats van meteen op te staan, laat de deken open zodat de warmte eruit kan, en drink een glas water. Douchen doe je pas als je een beetje bent afgekoeld.

Hoe is een infrarood saunadeken opgebouwd?

Van binnen naar buiten bestaat een saunadeken uit een goed schoon te houden binnenlaag, daarachter de verwarmingselementen, daaromheen een isolatielaag en helemaal buitenom een stevige buitenlaag. Elk van die lagen heeft één taak: schoon blijven, warmte maken, warmte vasthouden en het geheel beschermen. Samen zorgen ze ervoor dat de energie naar jou gaat en niet naar de kamer.

De binnenlaag is meestal een materiaal dat je met een licht vochtige doek kunt afnemen, want daar komt de transpiratie terecht. Daarom werken veel mensen met een handdoek of een inlegdeken voor hun saunadeken: die vangt het zweet op en gaat gewoon in de was.

Luxyor Comfort 150

• Ver-infraroodwarmte met instelbare temperatuur en timer
• Ruim genoeg om comfortabel in te liggen, goed geïsoleerd
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Comfort 150

Hoeveel stroom verbruikt een infrarood saunadeken?

Het exacte vermogen in watt staat op het label van je deken en in de handleiding; kijk daar altijd eerst. Het verbruik piekt tijdens het opwarmen en zakt daarna, omdat een goed geïsoleerde deken alleen nog hoeft bij te verwarmen om op temperatuur te blijven. Over een hele sessie valt het verbruik daardoor lager uit dan het piekvermogen doet vermoeden.

Sluit de deken rechtstreeks aan op een wandcontactdoos en niet op een opgerold verlengsnoer of een volle stekkerdoos. Dat is geen zuinigheidsadvies maar een veiligheidsadvies: verwarmingsapparaten en overbelaste snoeren gaan slecht samen.

Hoe verloopt een sessie van begin tot eind?

In vijf stappen, van aanzetten tot afkoelen. De volgorde hieronder is wat de meeste mensen na een paar keer vanzelf gaan doen, en het scheelt dat je halverwege niet uit de warmte hoeft te komen.

1. Aanzetten en opwarmenStart de deken op de gewenste stand en geef hem 10 tot 15 minuten.
2. KlaarleggenWater, handdoek, kussen en dunne ademende kleding binnen handbereik.
3. Timer instellen30 tot 45 minuten, of 15 tot 20 als je net begint.
4. Liggen en niets doenTelefoon weg, ogen dicht, laat de warmte zijn werk doen.
5. Rustig afkoelenBlijf vijf tot tien minuten liggen, drink water en douch daarna.

Infrarood verwarmt niet de kamer, maar wat de straling raakt. Daarom voelt het zo direct.

Wat kun je wel en niet verwachten van de werking?

Verwacht een gelijkmatige, omhullende warmte, transpiratie na een kwartier tot twintig minuten, en een half uur waarin je niets hoeft. Dat is wat de techniek doet en dat is precies wat mensen als prettig omschrijven. Verwacht geen gewichtsverlies dat blijft, geen behandeling van klachten en geen resultaat dat je op de weegschaal terugziet.

Het gewicht dat direct na een sessie van de weegschaal af is, is vocht dat je hebt uitgezweet en geen vet. Zodra je weer drinkt komt dat terug, en dat is ook de bedoeling. Wie een infrarood deken koopt om af te vallen, komt bedrogen uit; wie hem koopt om warm en stil te liggen, meestal niet.

Waar je op moet letten

De meeste misverstanden over de werking van een infrarood saunadeken komen op een handvol punten neer:

• Hoger is niet beter. Een middenstand over een wat langere tijd voelt voor de meeste mensen prettiger dan kort op de hoogste stand.
• FIR zegt niets over de hitte. De afkorting slaat op het soort straling, de temperatuur stel jij in.
• Een saunadeken is geen elektrische deken. Hij is niet bedoeld om uren aan te staan en zeker niet om in te slapen.
• Er zit geen uv in. Je wordt er niet bruin van en je huid verbrandt er niet van.
• Meer zweten is geen betere sessie. Hoeveel je transpireert verschilt per persoon en per dag.
• Zet altijd de timer, ook als je zeker weet dat je wakker blijft. In slaap vallen in de warmte gebeurt vaker dan je denkt.

Werkt een infrarood deken anders dan een infrarood sauna?

Technisch werken ze op hetzelfde principe, maar de vorm verschilt: in een cabine zit je rechtop met stralers om je heen, in een deken lig je met de warmte direct tegen je aan. Doordat een deken veel kleiner en beter geïsoleerd is, warmt hij sneller op en gaat er minder warmte verloren aan de ruimte. Een cabine vraagt een vaste plek en een aansluiting, een sauna deken rol je uit en vouw je daarna weer op.

Welke van de twee beter past, hangt vooral af van ruimte en gewoonte. Heb je een plek over en wil je zittend een uitje maken van je sessie, dan is een cabine logisch. Wil je zonder gedoe een half uur warm liggen, dan is de deken de praktischere keuze.

Veelgestelde vragen over de werking

Waar staat FIR voor?

FIR is de afkorting van far infrared, in het Nederlands ver-infrarood. Het is het deel van het infraroodspectrum met de langste golflengtes en het wordt in vrijwel alle saunadekens gebruikt. Gebruikers omschrijven die warmte doorgaans als zacht en omhullend.

Dringt infrarood door je huid heen?

Far infrared wordt grotendeels aan het huidoppervlak opgenomen en gaat niet diep. Kortere golflengtes dringen in principe verder door, maar dat is niet wat een saunadeken doet. Wat je voelt is dus vooral warmte op en net onder je huid.

Kun je een saunadeken gebruiken zonder te transpireren?

Ja, zet hem op een lage stand en houd de sessie kort. Op 40 tot 45 graden en 15 minuten blijft het bij aangename warmte zonder dat je echt gaat zweten. Dat is een prima manier om te beginnen of om hem op een warme dag te gebruiken.

Hoe warm voelt 60 graden in een saunadeken?

Duidelijk warm maar goed uit te houden voor wie er even aan gewend is. Het voelt niet zoals 60 graden in een kamer zou aanvoelen, omdat de warmte gelijkmatig over je hele lichaam wordt verdeeld en je stil ligt. De meeste mensen zitten hier ergens rond hun favoriete stand.

Waarom voelt de ene sessie warmer dan de andere op dezelfde stand?

Omdat de kamertemperatuur, je kleding, hoeveel je hebt gedronken en zelfs het tijdstip meespelen. Op een koude avond in een koele kamer voelt dezelfde stand milder dan op een warme zomeravond. Stel gerust bij: de stand is een middel, geen score.

Gaat een infrarood deken kapot van transpiratie?

Niet als je hem droog houdt en na gebruik afneemt. Vocht dat in het materiaal blijft zitten is wat de levensduur aantast, niet het zweten op zich. Gebruik een handdoek of inlegdeken, neem de binnenkant af met een licht vochtige doek en berg hem pas op als hij helemaal droog is.

Luxyor Deluxe 310

• Gelijkmatige ver-infraroodwarmte met instelbare temperatuur en timer
• Goed geïsoleerd en opvouwbaar voor eenvoudig opbergen
• 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie

Bekijk de Deluxe 310

Tot slot

Kort samengevat: een infrarood saunadeken geeft via ver-infrarood een gelijkmatige warmte die direct wordt overgedragen op je lichaam, hij loopt tot ongeveer 80 graden, hij is in ongeveer 10 tot 15 minuten op temperatuur, en tijdens een sessie van 30 tot 45 minuten loopt je huidtemperatuur op en ga je transpireren. Meer techniek zit er niet achter, en dat is prettig nieuws.

Wil je weten hoe je die kennis omzet in een routine? Lees dan hoe vaak en hoe lang je een saunadeken gebruikt, of blader door de veelgestelde vragen over de infrarood saunadeken. Voor de achtergrond bij alle onderwerpen is er de kennisbank over infrarood saunadekens, en wil je modellen vergelijken, kijk dan bij de collectie infrarood saunadekens.