Infrarood zonnebank of roodlicht paneel: wat is het verschil?
Kort antwoord: een infrarood zonnebank bestaat niet als apparaat dat tegelijk bruint en aan roodlichttherapie doet. Wat er wel bestaat zijn drie dingen die door elkaar worden gehaald: een zonnebank met UV-lampen, een zonnebank met een infraroodstraler erbij, en een roodlicht paneel of collageenbank die juist geen UV afgeeft.
Het verschil zit niet in de vorm van het apparaat maar in de golflengte van het licht. Een zonnebank werkt in het ultraviolet, tussen 280 en 400 nanometer. Een roodlicht paneel werkt in het zichtbare rood en het nabij-infrarood, tussen ongeveer 480 en 940 nanometer. Een infrarood deken of cabine werkt met verre infrarood: warmtestraling met golflengtes die duizenden nanometers verderop liggen. Hieronder staat wat elk van die drie fysiek doet en hoe je bepaalt welk apparaat bij jouw vraag past.
Waarom de term infrarood zonnebank verwarring geeft
De term duikt op voor minstens vier verschillende dingen, en dat is precies waarom hij zo lastig is. De eerste is een echte zonnebank met een infraroodstraler erin verwerkt. Sommige zonnehemels en cabines hebben naast de UV-buizen een warmtestraler zitten, zodat het aanvoelt als liggen in de zon. Het bruinende deel blijft daar het UV; de straler voegt warmte toe, geen kleur.
De tweede is een collageenbank: een bank die eruitziet als een zonnebank maar buizen heeft die zichtbaar rood licht afgeven, meestal rond 630 nanometer, zonder UV. Je wordt er niet bruin van, want er is geen UV om bruining op gang te brengen. De derde is een infrarood cabine of een infrarood deken. Dat zijn warmteapparaten: er komt geen zichtbaar therapielicht uit en al helemaal geen UV. Wat je voelt is stralingswarmte, net als bij de zon op je gezicht in de winter.
De vierde is een roodlicht paneel of een LED masker: apparaten die met LEDs werken op vaste golflengtes in het rood en het nabij-infrarood. Ook hier geen UV, en bij een goed paneel ook nauwelijks warmte. Dat een roodlicht paneel nauwelijks warm voelt verrast veel mensen, terwijl het logisch is zodra je weet welke golflengtes erin zitten.
Het spectrum op een rij: waar zit welk apparaat?
Licht is elektromagnetische straling en de golflengte bepaalt wat het doet. Een nanometer, afgekort nm, is een miljoenste millimeter; hoe korter de golflengte, hoe energierijker de straling. Onderstaande tabel zet de banden op een rij die hier langskomen.
| Band | Golflengte | Waar je hem tegenkomt | Wat je ervan merkt |
|---|---|---|---|
| UV-B | 280 tot 315 nm | Zonlicht, een klein deel van een zonnebank | Onzichtbaar, energierijkste band hier |
| UV-A | 315 tot 400 nm | Zonlicht, het grootste deel van een zonnebank | Onzichtbaar, brengt bruining op gang |
| Blauw | 460 tot 480 nm | LED masker, sommige roodlicht panelen | Fel zichtbaar blauw, geen warmte |
| Groen | 520 nm | LED masker | Zichtbaar groen, geen warmte |
| Rood | 630 en 660 nm | Roodlicht paneel, LED masker, collageenbank | Fel zichtbaar rood, geen voelbare warmte |
| Nabij-infrarood | 810 tot 940 nm | Roodlicht paneel, LED masker | Vrijwel onzichtbaar, hooguit een flauwe gloed |
| Verre infrarood | Ongeveer 3000 tot 50000 nm | Infrarood deken, infrarood cabine, warmtelamp | Onzichtbaar, duidelijk voelbare warmte |
De sprong van nabij-infrarood naar verre infrarood is groot: van honderden nanometers naar tienduizenden. Daarom gedragen die twee zich zo verschillend. Uitgebreider staat dat in de gids over golflengtes bij rood licht en infrarood.
De vuistregel: onder 400 nanometer is het UV en bruint het. Tussen 400 en ongeveer 1000 nanometer is het licht voor fotobiomodulatie en bruint het niet. Boven 3000 nanometer is het warmte.
Zonnebank, collageenbank en roodlicht paneel naast elkaar
De apparaten naast elkaar op de punten die het onderscheid bepalen. De sessieduur is de gangbare orde van grootte per type en geen aanbeveling.
| Apparaat | Golflengtes | Geeft UV af | Voelbare warmte | Orde van grootte per sessie |
|---|---|---|---|---|
| Zonnebank of zonnehemel | 280 tot 400 nm, vooral UV-A | Ja, dat is het werkingsprincipe | Beperkt, tenzij er een straler in zit | 5 tot 20 minuten |
| Zonnebank met infraroodstraler | 280 tot 400 nm plus verre infrarood | Ja, uit de UV-buizen | Ja, uit de losse straler | 5 tot 20 minuten |
| Collageenbank | Ongeveer 630 nm, soms een tweede rode band | Nee | Nauwelijks | 15 tot 30 minuten |
| Roodlicht paneel | 630 en 660 nm rood, 810 tot 940 nm nabij-infrarood, soms 480 nm blauw | Nee | Nauwelijks | 5 tot 20 minuten |
| LED masker | 630 nm rood, 520 nm groen, 460 nm blauw, 850 nm nabij-infrarood | Nee | Nee | 10 tot 20 minuten |
| Infrarood deken | Verre infrarood, duizenden nanometers | Nee | Ja, dat is het werkingsprincipe | 20 tot 40 minuten |
| Infrarood cabine | Verre infrarood, soms met kortere banden | Nee | Ja | 20 tot 40 minuten |
Twee dingen springen eruit. Alleen de bovenste twee regels geven UV af, en dus is alleen daar sprake van bruining. Alleen de onderste drie geven voelbare warmte, want warmte hoort bij de lange golflengtes. Alles daartussen is licht zonder warmte. Wat het onderzoek over die middelste categorie wel en niet laat zien, staat in wat het onderzoek zegt over rood licht therapie.
Bruinen komt van UV. Warmte komt van verre infrarood. Alles daartussen doet geen van beide.
Waarom een roodlicht paneel geen warmte geeft
Fotobiomodulatie, de vakterm voor wat roodlicht apparatuur beoogt, is per definitie niet-thermisch: licht van een bepaalde golflengte wordt door de huid opgenomen, weefsel wordt niet opgewarmd. Zodra er merkbare opwarming plaatsvindt, praat je over iets anders.
Een warmtelamp is daarom geen roodlichttherapie, ook al ziet hij er rood uit. Zo'n lamp gebruikt een gloeidraad die breedbandige warmtestraling afgeeft, met een piek in het infrarood en een staart in het zichtbare rood. Dat zichtbare rood is een bijproduct, geen gerichte golflengte. Het verschil staat uitgewerkt in warmtelamp of infraroodlamp.
Een LED werkt anders: die zendt een smalle band uit rond een ontwerpgolflengte, bijvoorbeeld 660 nanometer met een spreiding van enkele tientallen nanometers eromheen. Het grootste deel van de verliesenergie komt vrij als warmte in de chip zelf en wordt via het koellichaam afgevoerd, niet naar jou toe gestraald. Daarom voelt een paneel op dertig centimeter afstand hooguit lauw aan terwijl het volop straalt.
- Compact paneel van 31 bij 22 bij 6 cm en 2,5 kg, met zeven golflengtes van 480 tot 940 nm
- 630 en 660 nm rood, 810 tot 940 nm nabij-infrarood en 480 nm blauw, geen UV
- 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie
Hoe diep komt het eigenlijk?
Rond dit onderwerp circuleert een hardnekkig getal. Verkooppraatjes over infrarood dekens en cabines noemen regelmatig een doordringdiepte van 5 tot 7 centimeter. Dat klopt niet. Verre infrarood wordt vrijwel volledig geabsorbeerd door het water in de bovenste lagen van de huid, in de orde van de bovenste tienden van een millimeter. De hoogste waarde die in peer-reviewed onderzoek voor verre infrarood is gerapporteerd, is 5,4 millimeter: een factor tien tot honderd verschil met de claim. De volledige ontleding staat in hoe diep infrarood doordringt in de huid.
Voor rood en nabij-infrarood licht ligt het anders. Kortere golflengtes worden minder sterk door water geabsorbeerd, en juist daarom komt nabij-infrarood van 810 tot 940 nanometer verder dan het zichtbare rood van 630 nanometer. Dat is de reden dat panelen en maskers vaak meerdere banden combineren, zoals uitgelegd in wat de kleuren van een LED masker doen.
De Luxyor apparaten in cijfers
De concrete specificaties van de apparaten die hier langskomen. Geen ervan geeft UV af.
| Apparaat | Afmetingen | Gewicht | Golflengtes | UV |
|---|---|---|---|---|
| Lumi 110 | 31 x 22 x 6 cm | 2,5 kg | 630 en 660 nm rood, 810 tot 940 nm nabij-infrarood, 480 nm blauw | Nee |
| Lumi 700 | 91 x 30 x 6 cm | 8,5 kg | 630 en 660 nm rood, 810 tot 940 nm nabij-infrarood, 480 nm blauw | Nee |
| RedLight masker | Gezichtsmasker | Licht, draagbaar | 630 nm rood, 520 nm groen, 460 nm blauw, 850 nm nabij-infrarood | Nee |
En de dekens, die in een compleet ander deel van het spectrum werken. Deze getallen komen uit het technische dossier van de modellen zelf.
| Model | Vermogen | Temperatuurbereik | Timer | Bijzonderheid |
|---|---|---|---|---|
| Slimline 100 | 500 W nominaal, piek 600 W | 30 tot 80 graden | 0 tot 60 minuten | 180 bij 80 cm |
| Comfort 150 | 500 W nominaal | 30 tot 80 graden | 0 tot 60 minuten | Ruimere pasvorm |
| Deluxe 310 | 560 W nominaal | 30 tot 80 graden over zes standen | 1 tot 60 minuten | Niveau 1 tot 6 |
Opwarmen duurt bij alle drie ongeveer 10 tot 15 minuten. In de praktijk wordt meestal tussen 50 en 70 graden ingesteld, met een sessie van 20 tot 40 minuten. Ter vergelijking: een Finse sauna zit op 70 tot 100 graden en een infrarood cabine op 45 tot 60 graden.
Oogbescherming: waar het verschil echt uitmaakt
Bij een zonnebank is een beschermbril niet optioneel, omdat UV het oog bereikt en de oogleden UV onvoldoende tegenhouden. Bij roodlicht apparatuur ligt het genuanceerder: er is geen UV, maar wel felle zichtbare straling en onzichtbaar nabij-infrarood. Voor dat soort lichtbronnen bestaat een classificatie in risicogroepen volgens de norm EN 62471, waarin lampen worden ingedeeld naar de blootstellingstijd waarbij ze een risico kunnen vormen. Hoe die indeling in elkaar zit staat in EN 62471 en risicogroep 1 of 2 bij roodlicht, en wat dat praktisch betekent voor ogen dicht of een bril op staat in roodlichttherapie en je ogen.
Bij een infrarood deken speelt dit niet, want daar komt geen licht aan te pas. Je ligt in het donker onder een gesloten deken en wat je krijgt is warmte.
In zes stappen bepalen wat je zoekt
- Bepaal of je bruining zoektWil je dat je huid van kleur verandert, dan heb je UV nodig en dus een zonnebank. Geen enkel roodlicht apparaat en geen enkele infrarood deken doet dat, hoe lang je hem ook gebruikt.
- Bepaal of je warmte zoektWil je vooral het gevoel van doorwarmen, dan zit je bij verre infrarood: een deken of een cabine. Een roodlicht paneel geeft die warmte niet en zal op dat punt teleurstellen, ook al straalt het volop.
- Bepaal of je gericht licht zoektGaat het om specifieke golflengtes op een specifieke plek, dan kom je uit bij een paneel of masker met LEDs op vaste banden. Kijk naar de nanometers, niet naar hoe fel of warm het aanvoelt.
- Kies het formaat bij het lichaamsdeelVoor het gezicht is een masker of een compact paneel als de Lumi 110 van 31 bij 22 cm logisch. Voor rug, benen of het hele lichaam heb je een groter vlak nodig, zoals de Lumi 700 van 91 bij 30 cm. De afweging staat uitgewerkt in de vergelijking tussen een LED masker en een roodlicht paneel.
- Controleer de specificaties die er echt toe doenGolflengtes, afmetingen, opgenomen vermogen en de meetmethode achter eventuele intensiteitswaarden. Een lange lijst met kleuren zonder nanometers erbij is geen specificatie. De volledige checklist staat in de gids over een roodlicht paneel kopen.
- Kijk naar bedenktijd en garantieBij Luxyor geldt 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie, zodat je in de praktijk kunt merken of het apparaat past bij wat je zocht.
Veelgemaakte verwarringen
- Rood licht is niet hetzelfde als infrarood. Rood licht van 630 en 660 nanometer is zichtbaar en geeft geen warmte. Verre infrarood is onzichtbaar en geeft wel warmte. De namen lijken op elkaar, de fysica niet.
- Een collageenbank bruint niet. Er zit geen UV in. Ligt er in dezelfde ruimte ook een UV-bank, dan is dat een tweede apparaat en niet dezelfde functie.
- Warm aanvoelen is geen maat voor sterkte. Bij een LED paneel zegt de warmte die je voelt niets over hoeveel licht er op je huid valt, en nabij-infrarood van 850 nanometer zie je met het blote oog nauwelijks.
- Full body paneel van 91 bij 30 bij 6 cm en 8,5 kg, met zeven golflengtes van 480 tot 940 nm
- Vrijstaand te plaatsen, aan de wand te hangen of over een deur, met regelbare intensiteit
- 60 dagen bedenktijd en 2 jaar garantie
Tot slot
Infrarood zonnebank is een term die drie werelden op een hoop gooit. UV bruint en zit onder 400 nanometer. Rood en nabij-infrarood licht zitten tussen 460 en 940 nanometer, geven geen warmte en bruinen niet. Verre infrarood zit boven 3000 nanometer, geeft wel warmte en bruint evenmin. Zodra je weet in welke van die drie je zoekt, valt de rest van de keuze bijna vanzelf op zijn plek.
Wil je kleur, dan kom je uit bij UV en dus niet bij Luxyor. Wil je warmte, dan is de infrarood deken het aangewezen apparaat; de afweging daarvoor staat in de gids over een infrarood deken kopen. Wil je gericht licht op een bepaalde golflengte, dan is dat het terrein van de panelen en maskers, met het overzicht in de complete gids over rood licht therapie. Drie vragen, drie antwoorden, en geen apparaat dat ze alle drie tegelijk beantwoordt.
Veelgestelde vragen
Bestaat er zoiets als een infrarood zonnebank?
Niet als een apparaat dat tegelijk bruint en aan roodlichttherapie doet. De term wordt gebruikt voor vier verschillende dingen: een zonnebank met een infraroodstraler erbij, een collageenbank met rood licht zonder UV, een infrarood cabine of deken die alleen warmte geeft, en een roodlicht paneel of LED masker met LEDs op vaste golflengtes.
Word je bruin van een roodlicht paneel?
Nee. Bruining komt van UV, dus van golflengtes onder 400 nanometer. Een roodlicht paneel werkt tussen ongeveer 480 en 940 nanometer en geeft geen UV af. Hoe lang je het ook gebruikt, je huid verandert er niet van kleur.
Wat is het verschil tussen een collageenbank en een zonnebank?
Een zonnebank werkt met UV-buizen tussen 280 en 400 nanometer, vooral UV-A. Een collageenbank heeft buizen die zichtbaar rood licht afgeven, meestal rond 630 nanometer, en geeft geen UV af. De vorm van het apparaat lijkt op elkaar, het licht erin niet.
Geeft een infrarood deken UV af?
Nee. Een infrarood deken werkt met verre infrarood, golflengtes van ongeveer 3000 tot 50000 nanometer. Dat is warmtestraling. Er komt geen zichtbaar licht en geen UV aan te pas; je ligt onder een gesloten deken in het donker.
Waarom voelt een roodlicht paneel niet warm?
Omdat fotobiomodulatie per definitie niet-thermisch is. Een LED zendt een smalle band uit rond een ontwerpgolflengte en de verliesenergie komt vrij als warmte in de chip zelf, die via het koellichaam wordt afgevoerd. Op dertig centimeter afstand voelt een paneel daardoor hooguit lauw aan terwijl het volop straalt.
Is een warmtelamp hetzelfde als roodlichttherapie?
Nee. Een warmtelamp gebruikt een gloeidraad die breedbandige warmtestraling afgeeft, met een piek in het infrarood en een staart in het zichtbare rood. Dat rood is een bijproduct van de gloeidraad en geen gerichte golflengte. Roodlichttherapie werkt juist met LEDs op vaste banden.
Hoe diep komt infrarood in de huid?
Verre infrarood wordt vrijwel volledig geabsorbeerd door het water in de bovenste huidlagen, in de orde van de bovenste tienden van een millimeter. De hoogste waarde die in peer-reviewed onderzoek is gerapporteerd is 5,4 millimeter. De veelgenoemde claim van 5 tot 7 centimeter klopt niet.
Heb je oogbescherming nodig bij een roodlicht paneel?
Bij een zonnebank is een bril niet optioneel omdat UV het oog bereikt. Bij roodlicht apparatuur is er geen UV, maar wel felle zichtbare straling en onzichtbaar nabij-infrarood. Voor die lichtbronnen bestaat een indeling in risicogroepen volgens de norm EN 62471.
