Roodlichtbril of ogen dicht: wanneer heb je oogbescherming nodig

Bij vrijwel elk roodlicht paneel en elke infraroodlamp komt dezelfde vraag terug: moet ik daar een bril bij op, of kan ik gewoon mijn ogen dichtdoen? Het antwoord hangt af van het apparaat, van de afstand en van waar je hem op richt.

In dit artikel lees je waar een roodlichtbril precies voor bedoeld is, wat de veiligheidsnorm erover zegt, in welke situaties je hem echt op wilt hebben en wanneer je ogen dichtdoen volstaat. Plus waar je op let als je er een koopt.

Waarvoor is een roodlichtbril bedoeld

Een roodlichtbril doet twee dingen. Hij dempt de felheid van het zichtbare rode licht, zodat je niet de hele sessie zit te knijpen, en hij houdt het licht tegen dat van opzij binnenkomt. Dat tweede is precies wat je ogen dichtdoen niet doet: je oogleden houden een deel van het licht tegen, maar niet alles, en van opzij komt er alsnog licht bij.

Belangrijk om te weten: het gaat niet alleen om het zichtbare rood. Panelen en lampen geven ook nabij-infrarood, en dat is onzichtbaar. Je merkt het dus niet aan de felheid of aan een knipperreflex. Waar dat verschil vandaan komt lees je in far infrared versus near infrared.

Wat de norm zegt

Voor lampen en ledapparaten bestaat een internationale norm die de fotobiologische veiligheid indeelt in risicogroepen. Fabrikanten laten hun apparaat testen en krijgen een groep toegewezen. Dat getal zegt iets over hoe lang je zonder bescherming in de bundel kunt kijken.

Risicogroep	Wat het betekent	Wat dat in de praktijk oplevert
Vrijgesteld	Geen gevaar bij normaal gebruik	Bril niet nodig
Risicogroep 1	Veilig bij normaal gedrag, inclusief wegkijken	Bril meestal niet nodig, wel prettig bij felheid
Risicogroep 2	Bescherming komt van je eigen afkeerreactie	Niet in de bundel kijken, bril aan te raden
Risicogroep 3	Ook kort kijken is niet de bedoeling	Komt bij consumentenapparaten niet voor

De uitgebreide uitleg van die indeling en waar je hem in de documentatie van een apparaat terugvindt, staat in EN 62471 en risicogroep 1 of 2 bij roodlicht uitgelegd.

Een risicogroep is geen waarschuwing dat een apparaat gevaarlijk is. Het vertelt je alleen hoe je ermee omgaat.

Ogen dicht of een bril op?

Situatie	Ogen dicht	Bril
Paneel op je rug of benen, gezicht afgewend	Voldoende	Niet nodig
Paneel recht voor je op korte afstand	Beperkt, licht komt van opzij binnen	Aan te raden
Infraroodlamp gericht op nek of schouders	Voldoende als je van de lamp af kijkt	Prettig bij een lange sessie
Lamp of paneel gericht op je gezicht	Onvoldoende	Ja
Led masker met gesloten oogdelen	Volg de handleiding van het masker	Meestal niet, het masker dekt zelf af
Sauna deken	Niet van toepassing	Niet nodig, er komt geen licht bij je gezicht

Die laatste regel verrast mensen soms. Een sauna deken werkt met ver-infrarood uit verwarmingselementen en niet met zichtbaar licht. Er is dus niets waar je ogen last van hebben.

Zo gebruik je hem

1. Zet de bril op voordat je het apparaat aanzet, niet erna.
2. Controleer dat hij aansluit bij je slapen, want daar komt het meeste zijlicht binnen.
3. Kijk ook met bril niet recht in de leds. De bril is een extra laag, geen vrijbrief.
4. Houd hem op tot je het apparaat weer hebt uitgezet.
5. Veeg de glazen na afloop schoon met een droge doek, zweet en vet geven anders vlekken.

Draag je een gewone bril, dan gaat die er meestal onder of af. Contactlenzen kunnen blijven zitten, al vinden sommige mensen hun ogen dan sneller droog aanvoelen in een warme ruimte.

Waar je op let bij het kopen

Kenmerk	Waarom het uitmaakt
Afdekking aan de zijkant	Zijlicht is precies wat je ogen dichtdoen niet tegenhoudt
Pasvorm op je gezicht	Een bril die opschuift haal je halverwege af, en dan doet hij niets
Gewicht	Bij sessies van tien tot vijftien minuten merk je een zware bril
Schoon te maken glazen	Je gezicht wordt warm, er komt vocht op
Meegeleverd hoesje	Krassen op de glazen maken hem sneller onbruikbaar dan slijtage

Bij welk Luxyor apparaat hoort hij

Apparaat	Bril aan te raden	Waarom
Redlight 120 infraroodlamp	Bij gebruik richting je gezicht of hoofd	De lamp geeft zichtbaar rood plus warmte
Redlight 160 op statief	Bij langere sessies dichtbij	De lamp staat op ooghoogte in te stellen
Lumi 110 en Lumi 700 panelen	Ja, bij gebruik recht voor je	Leds staan dicht op elkaar en geven ook 850 nm
Sauna deken	Nee	Geen licht, alleen ver-infrarood warmte

Afstand en duur wegen zwaarder dan de bril

Een bril is het sluitstuk, niet de basis. Hoeveel licht je ogen bereikt hangt vooral af van hoe ver het apparaat staat en hoe lang je sessie duurt. Licht neemt sterk af met de afstand: op dubbele afstand blijft er ruwweg een kwart over.

Afstand tot het paneel	Wat dat betekent voor je ogen	Wat je doet
Minder dan 20 cm	De hoogste intensiteit, ook zijwaarts	Bril op en gezicht afwenden
20 tot 40 cm	Nog steeds fel, gangbare gebruiksafstand	Bril op als het paneel voor je staat
40 tot 60 cm	Merkbaar minder	Ogen dicht volstaat vaak
Meer dan 60 cm	Zacht, vooral sfeerlicht in de kamer	Geen bijzondere maatregel

Hoe je afstand en tijd op elkaar afstemt staat in afstand en duur bij een lamp of paneel, en de rekenwijze achter dosering in roodlicht dosering in joule per vierkante centimeter.

Veelgemaakte denkfouten

• Als het niet fel is, is het veilig: het onzichtbare deel van het spectrum merk je niet aan de felheid.
• Ogen dicht is altijd genoeg: dat klopt als je gezicht afgewend is, niet als het licht recht op je gezicht staat.
• Een zonnebril werkt ook: die is voor iets anders gemaakt.
• Met bril mag je wel in de leds kijken: ook dan blijf je van de bundel af.
• Bij een sauna deken heb je hem nodig: daar komt geen licht aan te pas.

Tot slot

Een roodlichtbril is geen verplicht accessoire bij elk apparaat, maar wel zodra licht recht op je gezicht komt of je dicht voor een paneel zit. Ogen dichtdoen helpt, maar houdt het zijlicht en het onzichtbare deel niet tegen. Kijk in de handleiding van je apparaat naar de risicogroep en stem je keuze daarop af.

Bekijk de roodlicht panelen van Luxyor of lees verder in de kennisbank over roodlicht therapie.